Test z lektury „Mały Książę” dla klasy 7, z kluczem do druku

Opublikowano 22 października 2026 · Aktualizacja 25 października 2026

„Mały Książę” to krótka książka, więc łatwo uznać, że wystarczy ją raz przeczytać. Ten sprawdzian dla klasy 7 pokaże Ci, co z lektury zostało dziecku w głowie, a kosztuje 4,99 zł i ma 7 stron do druku, w tym powtórkę, 60 pytań a, b, c na trzech poziomach i klucz dla rodzica.

Sprawdzian z lektury „Mały Książę”, klasa 7

Strona 1 to powtórka z bohaterami, wydarzeniami i słowniczkiem.

Na stronach 2 do 4 są trzy testy (łatwy, średni i trudny), każdy ma 20 pytań z odpowiedziami a, b, c.

Strony 5 do 7 to arkusze dla rodzica z kluczem i skalą ocen.

Pobierz sprawdzian za 4,99 zł

Kim był Antoine de Saint-Exupéry

Antoine de Saint-Exupéry to francuski pisarz i lotnik, który żył w latach 1900 do 1944. Był zawodowym pilotem i latał między innymi z pocztą lotniczą.

W 1926 roku, mając 26 lat, Antoine de Saint-Exupéry rozpoczął pracę jako pilot pocztowy w firmie Latécoère, na lotniczym szlaku z Tuluzy do Dakaru. Z tych lotów wyrosły jego książki. Sławę przyniósł mu „Nocny lot” z 1931 roku, który odniósł wielki sukces. Później napisał „Ziemię, planetę ludzi” (1939) i „Pilota wojennego” (1942). Słowa „planeta ludzi” dobrze pasują do całej jego twórczości, bo pisarz ciągle wraca do pytania, co łączy ludzi.

W 1935 roku sam rozbił się samolotem na pustyni. To przeżycie uważa się za źródło sceny, od której zaczyna się „Mały Książę”.

Gdy wybuchła II wojna światowa, latał dla wojska. W czasie wojny brał udział w lotach zwiadowczych, czyli robił zdjęcia terenu dla wojska, a samolot był wtedy jego miejscem pracy. Podczas takiej misji zginął 31 lipca 1944 roku. Wystartował z Korsyki i nie wrócił do bazy.

Śmierć przerwała mu pracę nad traktatem „Twierdza”. Karol Grabias nazywa go największym dziełem pisarza, więc to ją można uznać za jego największą książkę. Antoine de Saint-Exupéry nie zdążył dokończyć tej książki, a ukazała się po jego śmierci, w 1948 roku. Skoro pracował nad nią do końca, trudno się dziwić, że nazywa się ją jego dziełem życia. Dla szkoły ważniejsza jest jednak inna, znacznie krótsza książka, którą autor wydał w 1943 roku.

O czym jest ta książka

Napisał ją Antoine de Saint-Exupéry, francuski pisarz i lotnik, który żył w latach 1900 do 1944. Był zawodowym pilotem i latał między innymi z pocztą lotniczą.

W 1935 roku sam rozbił się samolotem na pustyni. To przeżycie uważa się za źródło sceny, od której zaczyna się książka.

„Mały Książę” powstał w Stanach Zjednoczonych w czasie II wojny światowej. Pierwsze wydanie ukazało się w kwietniu 1943 roku w Nowym Jorku, od razu po angielsku i po francusku. Rysunki do książki zrobił sam autor. Na początku jest rysunek, na którym wąż boa trawi słonia, a dorośli nie widzą w nim nic poza kształtem kapelusza. W książce mieszają się dwa światy: rzeczywistości, czyli awaria i naprawa samolotu, oraz baśni, czyli podróże po planetach. Pełno w niej przygód, a jednak czyta się ją raczej jak piękną opowieść poetycką.

Pilot ląduje awaryjnie na pustyni i spotyka chłopca z innej planety. Chłopiec opowiada mu o kwiecie, który zostawił w domu, i o podróży przez kilka małych planet, na których mieszkają bardzo dziwni dorośli. Na Ziemi spotyka lisa. Kim jest ten tajemniczy chłopiec, pilot dowiaduje się stopniowo. Planeta, na której mieszkał, jest maleńka. Ziemia wydaje mu się dziwna, a opis Ziemi w książce jest pełen liczb. Mały książę wchodzi na wysoką górę i słyszy tylko echo. Szuka przyjaciół. Bardzo boli go odkrycie, że w ogrodzie pełnym róż każda wygląda jak jego róża, która miała być jedyna na świecie, a przecież cała jego podróż zaczęła się od róży. Potem lis opowiada chłopcu o przyjaźni.

Książka ma 27 krótkich rozdziałów, co jest dobrą wiadomością, jeśli dziecko jeszcze jej nie skończyło.

Fragment rozdziału o lisie był na egzaminie ósmoklasisty w 2019 roku. Ta lektura może się więc przydać dziecku także za rok.

Streszczenie „Małego Księcia” krok po kroku

Streszczenie książki nie zastąpi lektury, ale pomoże Ci sprawdzić, czy dziecko pamięta kolejność wydarzeń i najważniejsze sceny. Zobacz, czy dziecko umie opowiedzieć każdą z nich. Całą historię opowiada pilot, a mały książę jest jej głównym bohaterem. Antoine de Saint-Exupéry sam był pilotem, więc pustynię i zepsuty samolot znał z własnego życia.

Rysunek, którego dorośli nie rozumieją

Narrator, mając sześć lat, zobaczył w jednej z książek obrazek węża, który połyka zwierzę. Narysował więc własnego węża boa, który trawi słonia. Dorośli nie rozumieli takiego rysunku i zobaczyli na nim kapelusz. Żaden z nich nie widział w nim nic oprócz kapelusza. Drugi rysunek, z wnętrzem węża i słoniem w środku, też nic nie dał. Dorośli poradzili mu, żeby zajął się geografią, historią, rachunkami i gramatyką. Chłopiec dorósł i został pilotem.

Spotkanie na pustyni

Pewnego dnia psuje mu się samolot i pilot musi lądować na pustyni. Nie mając dużo wody, musi szybko go naprawić. O świcie budzi go mały chłopiec z niezwykłą prośbą. Zdumiony pilot nie wie, skąd na pustyni wziął się taki tajemniczy chłopiec. Pilot rysuje kilka razy, ale chłopcu żaden rysunek się nie podoba. Dopiero jeden pomysłowy rysunek sprawia chłopcu radość. Tak zaczyna się przyjaźń, która zmieni pilota.

Mały Książę zadaje pilotowi pytania bez końca, ale sam na pytania prawie nie odpowiada. Pilot musi więc składać jego historię z drobnych zdań. Dowiaduje się, że mały książę mieszkał na innej planecie. Ta planeta jest maleńka, a dbanie o nią wymaga codziennej pracy.

Róża i ucieczka z planety

Na tej maleńkiej planecie wyrósł kwiat z nasionka przyniesionego nie wiadomo skąd. Jego róża była piękna, ale kapryśna i wymagająca. Ciągle czegoś od niego chciała, a czasem udawała kaszel, żeby Mały Książę miał wyrzuty sumienia. W końcu mały książę postanowił odlecieć. Przy pożegnaniu róża wyznaje mu miłość i ukrywa łzy. Dopiero później Mały Książę zrozumie, że oceniał ją po słowach, a nie po czynach.

Sześć planet i sześciu dziwnych dorosłych

Podróż prowadzi przez sześć sąsiednich planet. Opis każdej planety jest krótki, a na każdej mieszkał tylko jeden dorosły. Na jednej mieszka król, który uważa, że rządzi wszystkim, choć na planecie króla prawie nikogo nie ma. Potem chłopiec spotyka Próżnego, Pijaka i Bankiera. Każdy z nich jest zajęty tylko sobą, a Bankier widzi świat wyłącznie przez liczby. Pijak chce zapomnieć o swoich kłopotach, ale nie potrafi.

Jedna z planet jest najmniejsza ze wszystkich. Mieszka na niej latarnik, który co chwilę zapala i gasi latarnię, bo tak każe polecenie. Latarnik widzi tylko to polecenie. Mały Książę czuje, że latarnik mógłby zostać jego przyjacielem. Dlaczego akurat on? To dobre pytanie do rozmowy z dzieckiem. Geograf pisze ogromne księgi, choć nie zna własnej planety. Przy nim mały książę pierwszy raz żałuje, że zostawił różę. Tak podróż prowadzi chłopca na Ziemię.

Ziemia i ogród pełen róż

Ziemia jest ogromna. Według narratora żyje na niej około 2 miliardów dorosłych, wśród nich mnóstwo królów, geografów i bankierów. Mały Książę ląduje na pustyni w Afryce i spotyka żmiję. Żmija mówi chłopcu, że może go kiedyś odesłać tam, skąd przybył. Kwiat o trzech płatkach opowiada mu, że ludzi jest niewielu, nie mają korzeni i niesie ich wiatr.

Mały książę wchodzi na wysoką górę, żeby zobaczyć całą planetę i wszystkich ludzi naraz. Widzi tylko ostre skały, a odpowiada mu echo. Potem trafia do ogrodu, w którym kwitnie mnóstwo róż. Płacze w trawie, bo myślał, że jego róża jest jedyna na świecie. To odkrycie bardzo go boli, bo cała jego podróż zaczęła się od róży.

Lis

Pod jabłonią czeka lis. Tłumaczy chłopcu, czym jest oswojenie: trzeba przychodzić codziennie o tej samej godzinie i siadać coraz bliżej. Oswojeni stają się dla siebie jedyni na świecie. Gdy Mały Książę oswoił lisa, lis stał się dla niego kimś jedynym. W końcu mały książę rozumie, o co chodzi z różą, i wraca do róż w ogrodzie. Mówi im, że nic dla niego nie znaczą, bo nikt ich nie oswoił. Rozumie wreszcie, dlaczego jego róża jest dla niego jedyna i dlaczego tęskni do róży. Na pożegnanie lis zdradza chłopcu swój sekret o tym, co najważniejsze.

Ostatnie spotkania i woda na pustyni

Na Ziemi spotyka jeszcze dwóch zapracowanych dorosłych. Ludzie wokół nich szukają czegoś, ale nie wiedzą czego. Tylko dzieci patrzą na świat z ciekawością. Mały Książę nie potrzebuje takiego pośpiechu.

W końcu pilotowi kończy się woda. Idą razem przez pustynię, a mały książę mówi, że pustynia jest piękna, bo coś w sobie ukrywa. Pilot niesie go śpiącego na rękach i o świcie znajduje to, czego szukali. Pilot daje chłopcu pić. Przez chwilę obaj nie myślą o tym, czy samolot da się naprawić.

Pożegnanie

Mały książę wie, że samolot jest naprawiony i pilot, mając sprawny samolot, może wrócić do domu. Mówi mu, że też wraca do domu, do swojej planety i do róży. Tak kończy się jego podróż po Ziemi, a to wzruszająca scena dla wielu czytelników. Obiecuje mu, że wszystkie gwiazdy będą się do niego śmiać. Co dzieje się tej nocy, opisujemy niżej, w odpowiedzi na pytanie, jak Mały Książę umarł.

Mijają lata. Dopiero wtedy pilot spisuje tę historię. Wciąż martwi się o baranka i o różę. Na samym końcu zwraca się do czytelników z prośbą, którą warto przeczytać samemu.

Bohaterowie „Małego Księcia”

Postaci tej książki jest niewiele, a autor każdej dał jedną wyraźną cechę. Dzięki temu łatwo je zapamiętać.

• Mały Książę to chłopiec z planety, która jest maleńka. Jest wrażliwy, ciekawy świata i ufny. Czuje się odpowiedzialny za los róży i dlatego chce wrócić.
• Pilot jest narratorem. Jako dziecko chciał zostać malarzem. Jest dorosły i samotny, nie mając przyjaciół, z którymi mógłby naprawdę porozmawiać. Dzięki chłopcu znowu patrzy na świat jak dziecko.
• Róża to kwiat z planety małego księcia. Jest piękna, ale próżna i kapryśna. Mając swoje kolce, uważa, że nic jej nie grozi. Mały Książę długo myśli, że to jedyna taka róża na świecie.
• Lis uczy, czym jest oswojenie i przyjaźń.
• Żmija mówi zagadkami i obiecuje odesłać chłopca na jego planetę.
• Mieszkańcy planet pokazują wady dorosłych, takie jak żądza władzy, próżność czy nałóg. Latarnik jest sumienny i jako jedyny budzi sympatię chłopca. Takiego dorosłego mały książę wcześniej nie spotkał.
• Zwrotniczy i kupiec to dorośli spotkani na Ziemi. Obaj się spieszą i nie zauważają tego, co ważne.

Dzieci najczęściej mylą dwa węże. Wąż boa jest tylko na rysunku z dzieciństwa narratora, a ten obrazek widzi tylko on. Żmija to postać, którą Mały Książę spotyka na pustyni.

Co jest na stronie 1

Połóż powtórkę obok zeszytu i porównaj ją z tym, co dziecko zapisało na lekcjach.

• Metryczka podaje autora, gatunek, czas i miejsce akcji oraz narratora.
• Lista bohaterów obejmuje mieszkańców wszystkich odwiedzonych planet i postacie spotkane na Ziemi.
• 10 wydarzeń stoi w tej samej kolejności co w książce.
• Słowniczek wyjaśnia 4 pojęcia, w tym przypowieść i symbol.
• Ramka „Nie pomyl” zbiera 3 pułapki, na przykład nazwy postaci, które zależą od przekładu.
• Na końcu czekają 3 zdania do zapamiętania.

Powtórka zbiera najważniejsze informacje z książki w jednym miejscu.

Sprawdź dziecko w 5 minut

Oto trzy pytania z poziomu łatwego, dokładnie takie jak w sprawdzianie. Przeczytaj je na głos i poproś o literę.

1. Autor książki był z zawodu:
   a) lekarzem
   b) nauczycielem
   c) pilotem
2. Gdzie pilot ląduje awaryjnie?
   a) na Saharze
   b) w Alpach
   c) na wyspie
3. Kto uczy Małego Księcia, czym jest oswojenie?
   a) żmija
   b) lis
   c) Król

Odpowiedzi: 1c, 2a, 3b.

Trzy z trzech? To dopiero rozgrzewka. Poziom średni pyta o to, kto co zrobił i dlaczego, a trudny o gatunek, narratora, symbole i przesłanie. Pyta też o to, czym jest przypowieść. Mając tylko 5 minut, zacznij od tych trzech pytań, bo dotyczą treści książki. Kto zna historię, odpowie bez wahania. Jeśli czegoś zabrakło, zobacz streszczenie wyżej.

Jaki jest najpiękniejszy cytat z „Małego Księcia”?

Najczęściej wybierane jest zdanie, które lis wypowiada przy pożegnaniu, kiedy zdradza Małemu Księciu swój sekret. Po francusku brzmi tak: „On ne voit bien qu’avec le cœur. L’essentiel est invisible pour les yeux.” Chodzi o to, że to, co naprawdę ważne, widzimy sercem, a nie oczami. Antoine de Saint-Exupéry włożył je w usta lisa, a nie człowieka.

Tuż obok stoi druga myśl lisa, którą uczniowie często zapisują w zeszycie: za to, co oswoiliśmy, odpowiadamy na zawsze. Polskie przekłady różnią się słowami, więc jeśli nauczyciel każe nauczyć się cytatu na pamięć, weźcie go z wydania, z którego korzysta klasa. To jedno z najczęściej cytowanych zdań tej książki.

Dobre ćwiczenie na wieczór: poproś dziecko, żeby powiedziało, kto wypowiada te słowa, w jakiej scenie i o kim wtedy myśli Mały Książę. Zapytaj też, co odpowiedział mały książę, kiedy lis poprosił go o oswojenie. Mając książkę pod ręką, poszukajcie tej sceny razem. Kto pamięta tę rozmowę, rozumie, że najważniejsze są rzeczy niewidoczne dla oczu: przyjaźń, miłość i czas spędzony razem.

Jak Mały Książę umarł?

Książka nie mówi wprost, że Mały Książę umarł. Ostatniej nocy chłopiec wymyka się na spotkanie ze żmiją, która kąsa go w kostkę. Osuwa się cicho na piasek, bez krzyku. Wcześniej tego samego dnia pilot widział, jak mały książę stał na starym murze przy studni i rozmawiał ze żmiją.

Wcześniej tłumaczy pilotowi, że jego ciało jest za ciężkie, żeby zabrać je w tak daleką drogę, i że zostawi je jak starą, niepotrzebną skorupę. Rano pilot nie znajduje ciała. Wierzy więc, że chłopiec wrócił na swoją planetę, do róży.

Autor zostawia tę scenę otwartą. Opracowania szkolne zwracają uwagę, że śmierć jest tu pokazana łagodnie, jako powrót do domu. Jeśli dziecko jest smutne po lekturze, zapytaj, czy według niego Mały Książę wrócił do swojej róży. Taka rozmowa często mówi więcej niż streszczenie. Usłyszysz może „Myślę, że wrócił” albo „Nie wiedziałem, że tak się skończy”. Obie odpowiedzi są w porządku, a ta wzruszająca scena zostaje na długo. Zakończenie książki zostawia pytanie bez odpowiedzi. Czy można było spodziewać się takiego zakończenia?

Jaki jest morał „Małego Księcia”?

Gdyby zamknąć go w jednym zdaniu jak w bajce: ktoś staje się dla nas jedyny na świecie dzięki czasowi, który mu poświęcamy. Róża Małego Księcia wygląda tak samo jak pięć tysięcy róż w ogrodzie, a mimo to jest wyjątkowa, bo to o nią dbał. Nie chodzi o to, czym się różni od innych kwiatów. Po prostu jest jego. To zwykły kwiat, a jednak jedyny.

Z tego wynika druga część morału, czyli odpowiedzialność. Kto kogoś oswoił, nie może o nim zapomnieć. Dlatego Mały Książę chce wrócić do swojego kwiatu, choć ten bywał kapryśny. Nie umie zapomnieć o róży.

„Mały Książę” jest blisko przypowieści, czyli opowieści z drugim, przenośnym sensem. Dlatego dobrze jest zapytać dziecko, co ta historia mówi o ludziach w ogóle. Morał tej książki pasuje też do szkolnych przyjaźni. Mając to w głowie, łatwiej napisać wypracowanie.

Jakie przesłanie płynie z „Małego Księcia”?

Przesłanie jest szersze niż morał i ma kilka warstw. Pierwsza dotyczy dorosłych. Król, Próżny, Bankier i inni mieszkańcy planet zajmują się władzą, podziwem albo liczeniem, a gubią to, co ważne. Dzieci, tak jak narrator z rysunkiem węża boa, widzą więcej. Dorośli z planet żyją w swoim świecie i nie widzą tego, co widzi dziecko. Przesłanie książki jest więc skierowane także do rodziców.

Druga warstwa to przyjaźń i miłość. Lis uczy, że więzi buduje się powoli, przez codzienną obecność, a róża pokazuje, że miłość bywa trudna i czasem rani jak kolce. Lis pokazuje, jak zdobywa się przyjaciół. Książka mówi też o samotności i o trosce o drugiego człowieka. Uczucia są niewidoczne, a jednak to one są tu najważniejsze.

Trzecia to dojrzewanie. Mały Książę na początku nie rozumie swojej róży, a na końcu wie, ile dla niego znaczy. Siódmoklasista, który nauczy się mówić o tych trzech warstwach własnymi słowami, ma gotowy plan odpowiedzi na pytanie o przesłanie, także w wypracowaniu. Dlatego ta historia porusza czytelników na całym świecie, dzieci i dorosłych.

Motywy i symbole w „Małym Księciu”

Najważniejsze motywy tej lektury wracają na każdej lekcji: przyjaźń, miłość, samotność, podróż, dzieciństwo i dorosłość, a także śmierć. Dobrze, żeby dziecko umiało do każdego z nich podać jedną scenę z książki. Zobacz, czy przy każdym punkcie poniżej potrafi to zrobić bez zaglądania do tekstu.

• Przyjaźń. Najważniejsza lekcja przyjaźni to rozmowa z lisem. Mały Książę szuka na Ziemi przyjaciół, a znajduje ich dwóch: lisa i pilota. Pilot z obcego człowieka stał się dla niego przyjacielem. Bez cierpliwości i czasu nie ma przyjaźni, i to jest sedno tej części książki.
• Miłość. Mały Książę kocha różę, choć długo tego nie rozumie. Opis róży w książce pokazuje, że miłość bywa trudna i czasem rani jak kolce. Gdy mały książę myśli o róży, gwiazdy wydają mu się piękniejsze.
• Podróż. Podróż przez planety to droga dojrzewania. Każda planeta pokazuje mu, czym nie chce się stać, a Ziemia uczy go, czym jest przyjaźń. To podróż, po której wraca inny.
• Samotność. Pilot jest sam na pustyni, Mały Książę jest sam daleko od domu, a każdy mieszkaniec planet jest sam ze swoją sprawą i nie ma przyjaciół. Opis tej samotności jest bardzo prosty, a mimo to mocno działa na czytelników.
• Dzieciństwo i dorosłość. W świecie dorosłych z tej książki liczą się liczby, pieniądze i pozory. Pilot podaje nawet numer planety chłopca, bo dorośli lubią liczby. Dzieci widzą to, czego dorośli nie zauważają.
• Śmierć. Pokazana jest łagodnie, jako powrót na planetę. Więcej piszemy o tym niżej.

Najważniejsze symbole są trzy, a dzięki nim książka trafia do czytelników w każdym wieku. Róża oznacza miłość, piękno i kruchość. Lis to mądrość i przyjaźń, inaczej niż w bajkach, gdzie lis jest chytry. Żmija to śmierć i tajemnica, ale też droga powrotu do domu.

Które wydanie „Małego Księcia” wybrać

Antoine de Saint-Exupéry napisał tę książkę w Stanach Zjednoczonych. Pierwsze wydanie książki ukazało się w kwietniu 1943 roku w Nowym Jorku, w wydawnictwie Reynal & Hitchcock, równocześnie po angielsku i po francusku. Tytuł oryginału to „Le Petit Prince”. Francuskie wydanie książki w wydawnictwie Gallimard ukazało się dopiero po wojnie, w 1946 roku.

W szkole najczęściej czyta się przekład Jana Szwykowskiego. Jego pierwsze wydanie przygotował Instytut Wydawniczy PAX w Warszawie w 1958 roku, z ilustracjami autora. To najpopularniejsze polskie wydanie i najczęściej wznawiane. Z tego przekładu pochodzą też fragmenty w e-podręcznikach i na egzaminie ósmoklasisty.

Za darmo możecie przeczytać wydanie w przekładzie Agaty Kozak w Wolnych Lekturach. Mieszkańcy planet nazywają się tam trochę inaczej, więc przed testem sprawdźcie, które wydanie ma dziecko. Czym różnią się przekłady tej książki? Przede wszystkim nazwami postaci, bo każde wydanie ma te same 27 rozdziałów. Do sprawdzianu najlepiej pasuje wydanie w przekładzie Szwykowskiego, a najważniejsze jest, żeby dziecko czytało tę samą wersję co klasa.

Niezależnie od tego, czy wybierzecie nowe wydanie, czy stare wydanie z półki dziadków, szukajcie takiego z rysunkami autora. Rysunek węża boa, baranek w skrzynce i baobaby są częścią tej historii, a nie ozdobą. Rysunki do książki zrobił sam Antoine de Saint-Exupéry, więc w dobrym wydaniu nie powinno ich zabraknąć. W księgarniach znajdziecie też wydanie po francusku z tytułem „Le Petit Prince”, jeśli dziecko uczy się tego języka.

Pytania do rozmowy po lekturze

Mając przeczytaną książkę i dwa wolne wieczory, zamiast odpytywania spróbujcie rozmowy o tym, co z książki zostało w pamięci. Oto pytania, które pomagają zobaczyć, co dziecko naprawdę zrozumiało.

• Czym różni się róża Małego Księcia od róż w ogrodzie?
• Czym jest oswojenie i dlaczego wymaga czasu?
• Jak zdobywa się przyjaciół według lisa i czego o przyjaźni uczy lis?
• Czym zajmuje się latarnik i dlaczego mały książę go polubił?
• Na której planecie mieszkał ktoś, kogo chciałbyś poznać?
• Czy znasz kogoś takiego jak Próżny?
• Czy na świecie są ludzie podobni do Bankiera?
• Co zmieniło się w myśleniu małego księcia o róży po spotkaniu z lisem?
• Co jest niewidoczne dla Bankiera, a co widzi mały książę?
• Która z przygód małego księcia była najsmutniejsza?
• Czy mały książę czegoś żałuje?
• Którego dorosłego z planet spotkałeś w prawdziwym życiu?
• Czego szukają ludzie w pociągach zwrotniczego?
• Co mały książę myśli o rozkazach króla?
• Dlaczego mały książę chce wrócić do róży, skoro była kapryśna?
• Co jest najważniejsze dla lisa, a co dla Bankiera?
• O czym myśli pilot, gdy patrzy w gwiazdy?
• Czy pilot się zmienił, mając obok siebie Małego Księcia przez osiem dni?

Nie ma tu jednej dobrej odpowiedzi, chodzi po prostu o rozmowę. Siódmoklasista może powiedzieć „Myślę, że róża była samotna”, „Myślę, że Bankier nigdy nie patrzył na gwiazdy” albo „Myślę, że lis był najmądrzejszy”. Każda z tych odpowiedzi pokazuje, że rozumie książkę. Na sprawdzianie z lektury takie myślenie przydaje się przy pytaniach o przesłanie i symbole.

Jak przeczytać „Małego Księcia” z dzieckiem, gdy klasówka już blisko

Mając przed sobą klasówkę za kilka dni, nie trzeba czytać całej książki od nowa. Wystarczą trzy kroki.

Krok 1: przeczytajcie na głos najważniejsze rozdziały

Najważniejsze rozdziały to te o róży, o lisie i zakończenie. Mając je świeżo w pamięci, dziecko łatwiej odpowie na pytania o przesłanie. Zobacz, które fragmenty książki dziecko pamięta najsłabiej, i zacznijcie od nich.

Krok 2: niech dziecko opowie historię własnymi słowami

Poproś, żeby opowiedziało historię od rysunku węża do pożegnania na pustyni. Zobacz, czy pamięta, na której planecie mieszkał latarnik, a na której mieszkał Bankier, i czym zajmuje się każdy z dorosłych. Jeśli czegoś nie pamięta, wróćcie do streszczenia wyżej.

Krok 3: rozwiążcie test

Dopiero potem sprawdzian. Mając za sobą taką rozmowę, dziecko po prostu wie, o czym jest książka, a test pokaże, czego jeszcze brakuje.

Dla wielu czytelników to wzruszająca książka, także dla dorosłych. Nie dziw się, jeśli dziecko powie: „Nie wiedziałem, że ta historia jest taka smutna”. Taka reakcja znaczy, że lektura zadziałała.

Plan na dwa wieczory

Pierwszy wieczór

Dziecko czyta powtórkę ze strony 1 i mówi na głos zakreślone słowa. Potem samo, bez książki, rozwiązuje poziom łatwy. Ty sprawdzasz z arkuszem odpowiedzi. Mając klucz przed sobą, szybko sprawdzisz każdą odpowiedź. Pamięć dziecka najlepiej sprawdzi samodzielne rozwiązanie.

Drugi wieczór

Najpierw poziom średni, potem krótka przerwa i poziom trudny. Przed trudnym niech dziecko jeszcze raz przeczyta słowniczek. Na koniec poproś, żeby własnymi słowami wyjaśniło Ci, co znaczy kogoś oswoić. Zapytaj też, czym latarnik, który co chwilę zapala latarnię, różni się od innych dorosłych, i co myśli o rozkazach króla. Podróż po planetach to dobry temat do rozmowy. Możesz też poprosić, żeby opowiedziało historię lisa. Jeśli dziecko czegoś nie pamięta, wróćcie do streszczenia.

Punkty i błędy

Każde pytanie to 1 punkt, a na każdym poziomie jest ich 20. Skala ocen w arkuszu jest przykładowa, bo szkoła dziecka może liczyć inaczej. Poziom łatwy sprawdza głównie pamięć, a trudny rozumienie. Mając wyniki z trzech poziomów, wiesz, co powtórzyć.

Przy każdym błędzie znajdźcie to wydarzenie na liście ze strony 1. Dużo błędów na poziomie łatwym to sygnał, że trzeba wrócić do książki. Wiele dzieci myli kolejność wydarzeń, takiego błędu nie trzeba się bać. Przy błędach wracajcie do fragmentów książki.

Sprawdzian dopiero za kilka dni? Skorzystaj z naszego planu przygotowania do sprawdzianu na 2 dni albo przeczytaj o skutecznych metodach uczenia się.

Z mojego doświadczenia

Mały Książę to cudowna pozycja, czytana w naszym domu od najmłodszych lat. Spróbujcie również do niej wracać i okaże się, że cały czas możecie odkrywać ją na nowo. Miłego czytania i rozwiązywania testów!

Najczęstsze pytania

Czy sprawdzian pasuje do wydania, które dziecko ma w domu?

Pytania dotyczą samej książki, a nie podręcznika. Nazwy są z przekładu Jana Szwykowskiego, który jest najpopularniejszy i najczęściej wybierany w szkole. Polskich przekładów jest jednak kilka. W przekładzie Agaty Kozak, dostępnym w Wolnych Lekturach, mieszkańcy planet nazywają się inaczej, na przykład pyszałek zamiast Próżnego i biznesmen zamiast Bankiera. Zerknij na stronę tytułową, zanim dziecko zacznie test. Treść książki jest w każdym przekładzie taka sama. Oryginał, „Le Petit Prince”, różni się od przekładów tylko językiem.

Czy jest klucz odpowiedzi?

Jest. Strony 5 do 7 to trzy arkusze dla rodzica, po jednym na każdy poziom, z poprawnymi odpowiedziami i skalą ocen.

Jak wydrukować plik?

Na kartkach A4, w skali 100%. W oknie drukowania wybierz „rzeczywisty rozmiar” zamiast „dopasuj do strony”. Arkusze odpowiedzi wydrukuj osobno i odłóż tam, gdzie dziecko ich nie znajdzie.

Źródła

• „Mały Książę” i jego autor, Zintegrowana Platforma Edukacyjna (zpe.gov.pl)
• The Little Prince, The Morgan Library & Museum (po angielsku)
• 70 lat temu ukazał się „Mały Książę”, dzieje.pl
• Egzamin ósmoklasisty z języka polskiego, kwiecień 2019, arkusz CKE (oke.poznan.pl)
• A. Seweryn, „Lis, a może lisica? O przekładzie osobowych nazw własnych w Małym Księciu”, Półrocznik Językoznawczy Tertium
• „Mały Książę”, przekład Agaty Kozak, Wolne Lektury
• „Oswoić znaczy stworzyć więzy…”, Zintegrowana Platforma Edukacyjna (zpe.gov.pl)
• „O miłości do róży…”, Zintegrowana Platforma Edukacyjna (zpe.gov.pl)
• Przypowieść jako gatunek dydaktyczny, Zintegrowana Platforma Edukacyjna (zpe.gov.pl)
• „Mały Książę”, materiał do ćwiczeń, Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej (2022)
• R. Forycki, „Antoine de Saint-Exupéry: awiator, żurnalista”, Teologia Polityczna
• K. Grabias, „Katedra” Antoine de Saint-Exupéry’ego, Teologia Polityczna

Tekst przygotowaliśmy przy udziale modelu językowego. Fakty sprawdziliśmy ręcznie w źródłach podanych wyżej, a przykładowe pytania pochodzą z naszych materiałów.