
Opublikowano · Aktualizacja
W grudniu są pierniki, lista prezentów i gdzieś pomiędzy klasówka z „Opowieści wigilijnej”. Ten sprawdzian dla klasy 6 kosztuje 4,99 zł i ma 7 stron do druku, w tym powtórkę, 60 pytań a, b, c na trzech poziomach i klucz dla rodzica.

Sprawdzian z lektury „Opowieść wigilijna”, klasa 6
Na stronie 1 jest powtórka, która przypomina autora, bohaterów, czas i miejsce akcji oraz 10 wydarzeń w kolejności.
Strony 2 do 4 to test na trzech poziomach (łatwy, średni, trudny), po 20 pytań z odpowiedziami a, b, c.
Strony 5 do 7 to arkusze odpowiedzi dla rodzica z kluczem i zasadami punktowania.
O czym jest „Opowieść wigilijna”
Napisał ją Charles Dickens. Pierwsze wydanie ukazało się w Londynie 19 grudnia 1843 roku, czyli tuż przed świętami. Data jak z kalendarza adwentowego.
Akcja też dzieje się w Londynie, w XIX wieku. Zaczyna się w Wigilię, w mglisty i mroźny dzień, a kończy w Boże Narodzenie.
Ebenezer Scrooge to bogaty kupiec, skąpy i samotny. Świąt nie lubi. Dickens pisze, że chłód, który Scrooge ma w sobie, widać nawet na jego twarzy. Nikt nie zaczepia go na ulicy, a nawet niewidomy z psem przewodnikiem woli go ominąć. Pieniądze to jego jedyne towarzystwo. Postacie, które pojawią się w wigilijną noc, to zmienią.
W wigilijną noc odwiedza go duch zmarłego wspólnika. Jakub Marley i Scrooge prowadzili razem interesy, a na pogrzebie Marleya Scrooge był jedynym żałobnikiem. Duch zapowiada trzy kolejne duchy. Pokazują one Scrooge’owi przeszłość, teraźniejszość i przyszłość, a każdy z wymienionych duchów zabiera go w inne miejsce.
Duch przeszłości pokazuje sceny z jego życia, od szkoły po wspomnienie dawnej narzeczonej. Ostatni duch pokazuje, co zostanie po jego śmierci, jeśli w życiu Scrooge’a nic się nie zmieni.
W tle są ludzie, których Scrooge na co dzień nie zauważa. Bob Cratchit, jego biedny pomocnik, kocha swoją rodzinę. Rodzina Boba Cratchita utrzymuje się z jego skromnej pensji za pracę w kantorze. Najmłodszy syn Boba jest chory i chodzi o kuli. Fred, siostrzeniec Scrooge’a, jest serdeczny i zaprasza wuja na świąteczny obiad.
Czy jedna noc może zmienić człowieka? Na to pytanie dziecko odpowie samo, po lekturze.
Co warto wiedzieć o lekturze „Opowieść wigilijna”?
Przed lekcją przydaje się kilka informacji o autorze i o tym, jak powstała książka. Wszystkie pochodzą ze źródeł podanych na końcu wpisu.
- Charles Dickens urodził się 7 lutego 1812 roku w Anglii i zmarł 9 czerwca 1870 roku. W starszych polskich wydaniach jest podpisany jako Karol Dickens.
- Napisał też między innymi „Olivera Twista” i „Dawida Copperfielda”.
- „Opowieść wigilijną” pisał około sześciu tygodni, jesienią 1843 roku. Jak wspominał sam Dickens, w tym czasie chodził nocami po ciemnych ulicach Londynu, czasem po 15 do 20 mil, czyli około 24 do 32 km.
- Do napisania skłonił go raport o ciężkiej pracy dzieci w Wielkiej Brytanii. Dickens chciał, żeby czytelnicy chętniej pomagali biednym.
- Pierwszy nakład, 6000 egzemplarzy, rozszedł się jeszcze przed Wigilią 1843 roku. Ilustracje do niego narysował John Leech.
- Oryginalny tytuł to „A Christmas Carol”, czyli kolęda. Dlatego książka ma 5 części, które w oryginale nazywają się jak zwrotki pieśni.
Uwaga na przekłady
„Opowieść wigilijna” ma wiele polskich przekładów. Dlatego nazwy duchów i zdrobnienie imienia syna Boba różnią się w zależności od wydania.
Sprawdzian omija tę pułapkę. Duchy opisuje słowami („duch, który pokazał przyszłość”), a chłopca nazywa „Tim (Mały Tim)”.
Jakie mogą być pytania na sprawdzianie z lektury „Opowieść wigilijna”?
Najczęściej takie, które sprawdzają znajomość treści i kolejności wydarzeń. Scenariusze lekcji i materiały na Zintegrowanej Platformie Edukacyjnej ćwiczą kilka typów zadań.
- Dziecko podaje autora, czas i miejsce akcji oraz mówi, kim jest narrator. Ten opowiada w 3. osobie, ale czasem wtrąca własne komentarze.
- Rozpoznaje bohaterów i wie, który duch co pokazał Scrooge’owi.
- Układa wydarzenia w kolejności, od Wigilii w kantorze po poranek w Boże Narodzenie.
- Odróżnia w utworze elementy realistyczne od fantastycznych i podaje przykład każdego z nich.
- Opisuje przemianę Scrooge’a albo pisze krótką wypowiedź o tym, czego uczy książka.
Jedni nauczyciele dają test zamknięty, inni pytania otwarte. Nasz sprawdzian ma pytania a, b, c. Jeśli w szkole dziecka są pytania otwarte, poproś, żeby odpowiedź z testu powiedziało pełnym zdaniem i dodało jedno „dlaczego”.
Co powtarza strona 1
Połóż powtórkę obok zeszytu dziecka i porównaj, co już było na lekcjach.
- Metryczka podaje autora, rodzaj literacki, czas i miejsce akcji oraz rodzaj narratora.
- Lista 8 bohaterów mówi w jednym zdaniu, kim jest każdy z nich, łącznie z trzema duchami.
- 10 wydarzeń stoi w tej samej kolejności co w książce.
- Słowniczek wyjaśnia 4 pojęcia, między innymi fantastykę, realizm i przemianę bohatera.
- Ramka „Nie pomyl” zbiera 3 pułapki, na przykład to, ile nocy naprawdę zajęły wizyty duchów.
- Na końcu są 3 zdania do zapamiętania.
Przykładowy test z lektury „Opowieść wigilijna” z odpowiedziami
Poniżej jest krótki quiz z 6 pytań a, b, c, który zajmie około 5 minut. Pierwsze trzy pytania pochodzą z poziomu łatwego naszego sprawdzianu. Kolejnych trzech w sprawdzianie nie ma, to dodatkowa rozgrzewka. Przeczytaj pytania na głos i poproś o literę.
- Duch Marleya dźwiga:
a) ciężki łańcuch
b) worek złota
c) kamienną płytę - Duch, który pokazał przyszłość:
a) nic nie mówił
b) ciągle śpiewał
c) głośno się śmiał - Na pierwszą prośbę Freda o wspólne święta Scrooge:
a) odmawia
b) przychodzi z prezentem
c) od razu się zgadza - Jak brzmi oryginalny, angielski tytuł książki?
a) „Christmas Eve”
b) „A Christmas Carol”
c) „Silent Night” - Którą z tych książek też napisał Dickens?
a) „Hobbit”
b) „Mały Książę”
c) „Oliver Twist” - Ile mniej więcej trwało pisanie „Opowieści wigilijnej”?
a) sześć dni
b) sześć tygodni
c) sześć lat
Odpowiedzi: 1a, 2a, 3a, 4b, 5c, 6b.
Tak, pierwsze trzy to „a”. W całym teście litery są rozłożone mniej więcej po równo, więc zgadywanie się nie opłaci. Poziom średni pyta o to, kto co zrobił i dlaczego, a trudny o szczegóły, kolejność wydarzeń i pojęcia literackie.
Czego uczy „Opowieść wigilijna”?
Uczy, że człowieka ocenia się po tym, jak traktuje innych, a nie po tym, ile ma pieniędzy. Scrooge przez lata widzi tylko swój kantor i swoje oszczędności. Duchy pokazują mu ludzi, których mijał, i to, co straci, jeśli się nie zmieni.
Druga ważna myśl dotyczy zmiany. Scrooge nie jest już młody, a jednak zmienia się w jedną noc. Przesłanie jest proste: nigdy nie jest za późno, żeby się zmienić. Lekcja na ZPE pokazuje tę książkę jako opowieść o tym, żeby dostrzegać ludzi wokół siebie.
Przemiana Scrooge’a polega na przejściu od chciwości do hojności. W angielskim oryginale rano w Boże Narodzenie posyła Cratchitom ogromnego indyka, a potem idzie na świąteczny obiad do siostrzeńca. Łańcuch, który dźwiga duch Marleya, działa jak przestroga. Chciwość i egoizm z życia ciągną się za człowiekiem także po śmierci.
Przy rozmowie z dzieckiem dobrze działa jedno pytanie: komu Scrooge pomaga na końcu i co by się stało, gdyby tego nie zrobił. Odpowiedź łatwo znaleźć w ostatnim rozdziale.
Jak użyć sprawdzianu
Wieczór pierwszy
Dziecko czyta powtórkę i mówi na głos zakreślone słowa. Potem rozwiązuje poziom łatwy, samo i bez książki. Ty sprawdzasz z arkuszem odpowiedzi.
Wieczór drugi
Poziom średni i trudny, każdy na osobnej kartce. Choinka w tle mile widziana.
Liczenie punktów
Każde pytanie to 1 punkt, na każdym poziomie jest 20 punktów. Arkusz ma przykładową skalę ocen, ale szkoła dziecka może liczyć inaczej, więc traktuj ją jako orientację.
Rozmowa o błędach
Omówcie błędy od razu po sprawdzeniu, nie w dniu klasówki. Przy pomyłce zapytaj, który duch pokazał tę scenę, i poszukajcie jej razem w książce.
Z mojego doświadczenia
„Opowieść wigilijna” to super pozycja na jesienne wieczory. Polecam zaplanować wspólne czytanie wieczorem, przed snem. Mimo że w domu mam dwóch nastolatków, nadal miło jest spędzać razem czas w ten sposób. Poza tym czytanie to zawsze świetna okazja do rozmów na ważne tematy.
W tej książce takich tematów jest sporo, od samotności Scrooge’a po biedę rodziny Cratchitów.
Najczęstsze pytania
Czy sprawdzian pasuje do podręcznika mojego dziecka?
Tak. Pytania dotyczą samej książki, a nie podręcznika. Ponieważ przekładów jest kilka, sprawdzian nie wymaga dokładnych nazw, które w różnych wydaniach brzmią inaczej.
Czy jest klucz odpowiedzi?
Jest. Strony 5 do 7 to arkusze dla rodzica, osobno dla każdego poziomu, z poprawną literą i treścią odpowiedzi.
Jak wydrukować plik?
Na kartkach A4, w skali 100% (w oknie drukowania wybierz „rzeczywisty rozmiar”, a nie „dopasuj do strony”). Arkusze odpowiedzi wydrukuj osobno, żeby nie trafiły pod choinkę przed czasem.
Powtórka na dwa wieczory przed świętami, a potem spokojna Wigilia bez duchów.
Masz w planie więcej lektur? W pakiecie za 19,99 zł wybierasz 5 sprawdzianów z języka polskiego spośród wszystkich, które są w sklepie. Zobacz pakiety
Następna lektura z tej serii: test z „Szatana z siódmej klasy”.
Źródła
- Artykuł o „Opowieści wigilijnej” Charlesa Dickensa, Dzieje.pl (materiał PAP)
- Artykuł o pierwszym wydaniu „A Christmas Carol”, History Today
- Karol Dickens, „Opowieść wigilijna”, Zintegrowana Platforma Edukacyjna (zpe.gov.pl)
- „Typy edycji Opowieści wigilijnej Charlesa Dickensa”, Sztuka Edycji, Uniwersytet Mikołaja Kopernika
- „Kupiec i skąpiec. Pomyłka Dickensa”, RMF24
- „A Christmas Carol”, blog biblioteki U.S. Naval Academy
- Charles Dickens, „A Christmas Carol”, tekst oryginału, Project Gutenberg
- Charles Dickens, katalog autora, Wolne Lektury
- „A Christmas Carol (Opowieść wigilijna)”, Zintegrowana Platforma Edukacyjna (zpe.gov.pl)
- Ch. Dickens, „Opowieść wigilijna”, scenariusze lekcji, GWO
- „Po co nam fantazja?”, Zintegrowana Platforma Edukacyjna (zpe.gov.pl)
- „Opowieść wigilijna”, opracowanie, otouczelnie.pl
- „Widzieć nie tylko siebie”, Charles Dickens „Opowieść wigilijna”, Zintegrowana Platforma Edukacyjna (zpe.gov.pl)
- „A Christmas Carol locations”, London Walking Tours
- „Charles Dickens’s Deep Christmas Strolls”, Cal Newport
Tekst przygotowaliśmy przy udziale modelu językowego. Fakty i rady sprawdziliśmy ręcznie w źródłach podanych wyżej, a przykładowe pytania pochodzą z naszych materiałów.
Powtórka i 3 poziomy do Waszego podręcznikaOd 4,99 zł za sprawdzian Znajdź sprawdzian